2005/2 Women’s Rights Now

Islammoe?

Hoofdredactioneel

‘Nederland is islammoe,’ zo verzucht Ayaan Hirsi Ali regelmatig. Journalisten geloven het langzamerhand wel en plegen zelfcensuur, aldus de VVD-politica. Dat is een even simplistische als onthutsende constatering. Wie het slagveld van publicaties en debatten van de afgelopen maanden overziet, moet toch wel haast tot een tegen- overgestelde conclusie komen. Islammoe? 

Ondanks de referendum-kakafonie van de afgelopen tijd, kregen lezers en kijkers elke week weer een stroom aan opinies te verwerken over ‘de islam’. Inderdaad, vooral opinies en weinig feitelijke informatie. Het tweede nummer van ZemZem helpt die lacune op te vullen, overigens zonder de opinie te schuwen. 

De reeks van clichés over de islam is bekend en zal hier niet herhaald worden. Met het katern ‘Islam anders’ willen we duidelijk maken dat de islam geen versteende gods- dienst is en pogen we een paar van die clichés te ontmaskeren. De hardnekkigste mythe is wel dat de islam geen scheiding van godsdienst en staat zou kennen. Hilarisch genoeg hield CDA-minister van Onderwijs Maria van der Hoeven onlangs een vurig pleidooi voor een debat over het creationisme en het zogeheten Intelligent Design. Is hier geen sprake van een flagrante schending van de onmisbaar geachte scheiding tussen kerk en staat? 

Vergelijkbare conservatieve — om niet te zeggen ‘achterlijke’ — geluiden komen we natuurlijk ook regelmatig in de wereld van de islam tegen. Het is echter onmiskenbaar dat de islam meer in beweging is dan veelal wordt gedacht, niet alleen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika maar ook in Nederland en elders in Europa. Dit nummer van ZemZem biedt onder meer een kijkje achter de schermen van zowel de Syrische en Egyptische Moslim Broederschap als van de AK-partij in Turkije. Daarbij wordt duidelijk dat er een opvallend proces van ‘CDA-isering’ aan de gang is, en dan niet op z’n Van der Hoevens: religie wordt steeds meer gereduceerd tot een ethisch reveil en politiek pragmatisme krijgt de overhand. In sommige gevallen — zie het voorbeeld van ‘Sex and the Umma’ — lijkt er zelfs sprake van een islamitische seksuele revolutie, inclusief fantasieën over orgieën op de moskeevloer. 

Wie spreekt er eigenlijk namens de moslims? De heikele kwestie van de moslimvertegenwoordiging in de Lage Landen komt hier ook uitvoerig aan bod. Vlaanderen loopt daarbij voorop en Nederland zou kunnen leren van de ervaringen rond de aldaar onlangs gekozen Moslimraad en -executieve. Nederlandse moslims hebben veelal moeite zich te herkennen in de ongekozen en top-down ingestelde moslimorganisaties. Des te interessanter is het initiatief van de Arabisch-Europese Liga om deel te nemen aan de gemeenteraadsverkiezingen in 2006. Via een rondetafelgesprek doet ZemZem verslag van de voetangels en klemmen rond dit initiatief. Even prikkelend is het interview met Leyla Çakir, de voorzitster van een moskeebestuur in Geleen. En mis vooral niet Anja Meulenbelts essay ‘Ayaanianen versus Makkianen’. 

Islammoe? Geen sprake van.

Hoofdredactie
Paul Aarts, Jurgen Maas en Annemarike Stremmelaar 

Redactie
Ellen van de Bovenkamp, Fadi Hirzalla, Maarten Jan Hijmans, Roel Meijer, Martin Siepermann, Robbert Woltering en Nicolien Zuijdgeest 

Eindredactie
Ellen van de Bovenkamp en Maarten Jan Hijmans 

Aan dit nummer werkten mee
Sietske de Boer, Nizar El Assal, Arjan El Passed, Max Glaser, Sultan Gün, Ighes, Hetty Kerstens, Jeroen Kramer, Danielle Kroes, Michiel Leezenberg, Anja Meulenbelt, Anneke van Mulekom, Kees Nijland, Willy Oosterveld, Wim Raven, Berthe Schoonman, Nahed Selim, Ruud Strijp, Thijl Sunier, Bonny Wassing en Sami Zemni 

Grafische vormgeving
Martijn Oostra, Amsterdam

In deze ZemZem

Made in the USA?
Maarten Jan Hijmans
6

‘Ik dacht dat de UNDP het nooit zou publiceren’
Nader Fergany over het derde Arab Human Development Report 
Robbert Woltering
8

Nieuws in het kort
– Journalisten in Marokko onder vuur 
– Weekeinde verandert in Mauritanië 
– Vader der Turkmenen verklaart dat ’toch niemand leest’ 
12


Katern: Islam anders 

‘Socialistischer dan de PvdA en liberaler dan de VVD’
Ronde-tafelgesprek over de Moslim Democratische Partij
Jurgen Maas & Paul Aarts 
14

Halal, haram… en actie!
Hervormer Tariq Ramadan
Ellen van de Bovenkamp 
22

De islam is geen katholieke kerk
Het debat over kerk en staat
Michiel Leezenberg
27

‘Do you get dick in heaven?’  
Sex&the Ummah 
Daniëlle Kroes
34

Hallo meneer God, met Leyla
Interview met moskeevoorzitster Leyla Çakir 
Annemarike Stremmelaar & Jurgen Maas 
38

Een nieuw model islamitische partij
Turkse AKP trendsetter voor de regio?
Thijl Sunier 
43

‘Wij laten ons niet corrumperen’
Interview met Nadia Yacine
Willy Oosterveld 
50

Moslim Broederschap maakt zich op voor de democratie van morgen
Roel Meijer 
50

Nooit gekozen moslim-vertegenwoordigers
Sultan Gün
62

Verkiezingen Belgische moslimraad opnieuw geen onverdeeld succes
Sami Zemni 
65

De balancerende eenvoud van Abdelhamid Lahzami
Portfolio 
70

In bed met Israël
Arjan El Fassed & Martin Siepermann
78

Samenwerken met de rechtsverkrachters
De internationale hulpverlening in Darfur
Max Glase 
80

Omar Elkeddi. Dichter tegen wil en dank
Bonny Wassing
87

Een land waarvan je houdt en dat jou minacht 
Gedicht 
Omar Elkeddi

Het loon van de martelaren
Wim Raven
93

Grensoverschrijdende kunst
Expositie in Wereldmuseum Rotterdam 
Berthe Schoonman 
96


Literatuur 

Ayaanianen versus Makkianen
Review-essay 
Anja Meulenbelt
100

Weet waar je aan begint
Hanneke Rozema, Grenzeloze liefde: Westerse vrouwen over hun Arabisch-islamitisch huwelijk 
Nahed Selim
105

Arme Arafat
Ruud Hoff, Arafat
Maarten Jan Hijmans 
108

Signalementen
110

Muziek
118

Agenda
120

Noten & literatuurverwijzingen
124

Verder lezen

Wat leuk dat u geïnteresseerd bent in ZemZem!

Vaste lezer worden? U kunt in onze webshop een jaarabonnement afsluiten (22,50 per jaar). Ook kunt u hier losse nummers bestellen.