Picturing Scholasticide: de vernietiging van het hoger onderwijs in Gaza

Gepubliceerd op Gecategoriseerd als Kunst & Cultuur, Politiek & Samenleving

Voor oktober 2023 kende Gaza een van de hoogste alfabetiseringsgraden (97 %) en een uitzonderlijk hoge deelname aan hoger onderwijs (45 %) – aanzienlijk hoger dan het wereldwijde gemiddelde van ongeveer 40 %. Sindsdien zijn alle universiteitscampussen in Gaza het doelwit van bombardementen geweest. Op 17 januari 2024 werd Israa University, de op dat moment laatste nog overeind staande universiteit in Gaza, grotendeels verwoest. Dit verlies van kennis, toekomst en identiteit staat centraal in Picturing Scholasticide, een project van medewerkers en studenten van Universiteit Leiden. Door de lens van vier Palestijnse fotografen en de getuigenissen van onderzoekers en studenten in Gaza, brengen zij de systematische vernietiging van het hoger onderwijs in beeld. In juni 2025 volgde de eerste tentoonstelling in Leiden met foto’s van verwoeste universiteiten en hogescholen. Voor dit artikel sprak ik met drie van de initiatiefnemers: Matthew Canfield, Elisa Da Vià en Wiebe Ruijtenberg.

Gepubliceerd in 2025/2 Sektarisme ontrafeld

Hoe de term scholasticide ontstond 

De Palestijnse politicoloog Karma Nabulsi introduceerde de term scholasticide, de doelbewuste vernietiging van een onderwijssysteem, in het hedendaagse debat over Palestina Ze wijst erop dat de ondermijning van Palestijns onderwijs teruggaat tot de Nakba van 1948. De organisatie Scholars Against the War on Palestine onderscheidt inmiddels achttien verschillende mechanismen die, afzonderlijk of gecombineerd, neerkomen op scholasticide, gedefinieerd als systemic destruction, in whole or in part, of the educational life of a national, ethnic, racial, or religious group. Onder internationaal recht, waaronder artikel 56 van het Verdrag van Den Haag, geldt de doelgerichte verwoesting van onderwijs als oorlogsmisdaad. De feiten spreken voor zich: na 7 oktober 2023 raakte meer dan 95 % van de schoolgebouwen in Gaza beschadigd.

Verder lezen? Bestel het nummer in onze webshop.

Afb. 1. Tentoonstelling Picturing Scholasticide in het Lipsiusgebouw in Leiden, vrijdag 6 juni 2025. Foto: Benjamin Fogarty-Valenzuela.

Mirthe van der Heide

Mirthe van der Heide studeerde Journalistiek (Hogeschool Utrecht) en International Studies (Universiteit Leiden, focus Midden-Oosten). Ze woonde en werkte de afgelopen jaren in Caïro, waar ze veldwerk deed voor haar scriptie over vrouwen en alledaags verzet. Voor Middle East Policy Council schreef ze artikelen over de regio.

More Posts

Door Mirthe van der Heide

Mirthe van der Heide studeerde Journalistiek (Hogeschool Utrecht) en International Studies (Universiteit Leiden, focus Midden-Oosten). Ze woonde en werkte de afgelopen jaren in Caïro, waar ze veldwerk deed voor haar scriptie over vrouwen en alledaags verzet. Voor Middle East Policy Council schreef ze artikelen over de regio.

Wat leuk dat u geïnteresseerd bent in ZemZem!

Vaste lezer worden? U kunt in onze webshop een jaarabonnement afsluiten (22,50 per jaar). Ook kunt u hier losse nummers bestellen.