Turkijes grensstreek, de Syrische burgeroorlog en de Koerden

Gepubliceerd op Gecategoriseerd als Geschiedenis, Politiek & Samenleving

De Turkse poging om een ‘safe area’ op te richten langs de Syrische noordelijke grensstreek is een recente poging tot het formuleren van een beleid ten aanzien van de burgeroorlog in Syrië. Niet alleen is dit aantoonbaar een instrumentalisering van het Syrische lijden in het belang van Turkije, maar deze politieke manoeuvre doet ook een aantal bekende thema’s herleven uit de Turkse geschiedenis. Zoals de periodieke Turkse dreiging om Syrië binnen te vallen en de preoccupatie van de Turkse natiestaat met etnische demografie, vooral in de grensgebieden.

Gepubliceerd in 2015/2 De Koerden

Turkije is geen historische uitzondering gezien de wijze waarop natiestaten hun grensgebieden hebben geconstrueerd. Staatsvorming bestond in de moderne tijd (ruwweg vanaf de Franse Revolutie) uit een dubbele strategie van de aanleg van fysieke en politieke grenzen, evenals de constructie van etnische, culturele en nationale grenzen. In de premoderne imperia waren grenzen overwegend poreuze zones, zonder het strikte toezicht en de controle van de moderne staat. Twee ontwikkelingen veranderden vanaf de negentiende eeuw het grensbeheer op zeer grondige wijze. Technologische ontwikkelingen versterkten de infrastructurele macht van de staat over haar grenzen en de opkomst en verspreiding van het nationalisme politiseerde grensgebieden als fundamenteel betwiste regio’s.

In de ideale natiestaat vallen staat en natie precies samen: elk lid van de natie is een inwoner van de natiestaat. Geen lid van de natie leeft in principe buiten de staat, en belangrijker is dat geen niet-leden van de natie in de staat te verblijven. Hoewel er vrijwel geen ideale natiestaten bestaan, is homogeniteit een belangrijk ideaal. Grensgebieden zijn ruimtes waar die homogeniteit van de natiestaat het vaakst aangevochten worden, behalve in Turkije is dat bijvoorbeeld het geval in Hongarije, Kirgizië, Bulgarije en Ethiopië.

Verder lezen? Bestel het nummer in onze webshop.

Wat leuk dat u geïnteresseerd bent in ZemZem!

Vaste lezer worden? U kunt in onze webshop een jaarabonnement afsluiten (22,50 per jaar). Ook kunt u hier losse nummers bestellen.