Lezing gemist: Central Banks in Conflict: Libya and Yemen (LUCIS)


Lezing gemist: Central Banks in Conflict: Libya and Yemen (LUCIS)

" "

ZemZem biedt graag een platform aan lopend of recent onderzoek om zo een bijdrage te leveren aan het maatschappelijke en wetenschappelijke debat in Nederland en Vlaanderen wat betreft het Midden-Oosten, Noord Afrika en islam. In ZemZems nieuwe online serie ‘Lezing gemist’ blikt een student terug op een lezing georganiseerd door een van de Nederlandse of Vlaamse onderzoeksinstituten.

De werking van centrale banken is tot dusver weinig bestudeerd wat betreft het Midden-Oosten. Dr. Heba Taha, docente bij het Instituut voor Regiostudies aan de Universiteit Leiden, hoopt hier verandering in te brengen. Ze introduceerde haar ideeën tijdens haar lezing ‘Central Banks in Conflict: Libya and Yemen’ op 18 maart, als onderdeel van de LUCIS ‘What’s New?!’ reeks. Met haar nieuwe onderzoeksproject wil ze inzicht verkrijgen in de rol die centrale banken spelen in conflictsituaties. Ze richt zich hierbij op Jemen en Libië, waar een splitsing van de centrale bank leidde tot twee concurrerende instituties en bankbiljetten. Tijdens haar lezing benadrukt ze dat de onafhankelijkheid en neutraliteit van dergelijke economische instituties niet voor lief genomen dient te worden. Centrale banken moeten juist gezien worden als politieke actoren die een belangrijke rol spelen als machtsinstrument. Abnormale omstandigheden, zoals het ineenstorten van de staat, brengen dit soort ontwikkelingen aan het licht.

Gedurende de webinar neemt dr. Taha ons mee in haar denkproces. Ze bespreekt niet alleen de probleemstelling en significantie van haar onderzoeksproject, maar ook de opzet van het onderzoek en haar gekozen methodologie. Ze vertelt onder andere over de obstakels die zij ervaart omtrent de actualiteit van haar onderwerp, bijvoorbeeld de onbetrouwbaarheid van informatiebronnen en de ontbrekende mogelijkheden voor veldwerk. Haar transparantie moedigt de luisteraars aan kritisch mee te denken en schept ruimte voor interactie en dialoog.

Dr. Tahas analyse van de Jemenitische en Libische centrale banken in tijden van conflict levert een verhelderend voorbeeld op van de verwevenheid van politieke en economische macht, en van het belang van economische instituties voor politieke legitimering. Haar onderzoek belicht bovendien dat de economie niet per se slachtoffer hoeft te zijn van conflictsituaties, maar ook actief kan worden ingezet als machtsinstrument of juist als middel voor verzet. Met haar methodologie benadrukt ze in het onderzoek de individuele ervaringen, ‘lived experiences’, van lokale betrokkenen. Aangezien dit analyseniveau vaak buiten beschouwing wordt gelaten in traditionele opvattingen met betrekking tot conflicten, getuigt dit van een frisse blik. Door de “onzichtbare” werking van centrale banken middels haar onderzoek zichtbaar te maken en hun politieke rol centraal te stellen, spoort dr. Taha ons aan kritische vragen te stellen rondom (vaak onbetwiste) opvattingen over neutraliteit en economische soevereiniteit. Haar lezing geeft stof tot nadenken. Hoe zijn andere economische instituties, bijvoorbeeld, verweven in machtsstructuren? Wat betekent dit voor de wisselwerking tussen economie en politiek? Volgens dr. Taha zijn het de momenten van afwijking, zoals conflictsituaties, die licht werpen op deze vraagstukken en die, zoals duidelijk wordt in haar analyse van Jemenitische en Libische centrale banken, een belangrijk uitgangspunt vormen voor hun ontrafeling.

Anna-Lotte Reitsma is een eerstejaars researchmasterstudente Midden-Oostenstudies aan de Universiteit Leiden en geïnteresseerd in politieke economie en de internationale betrekkingen van de Golfstaten.