1
min leestijd
A- A+

ZemZem kijkt IDFA: ‘Mothers’


ZemZem kijkt IDFA: 'Mothers'

" "

In Mothers zien we het levenswerk van Mahjouba Edbouche. Zij is de oprichter van de onafhankelijke Marokkaanse organisatie ‘Oum El Banine’ (moeder van alle kinderen). Edbouche zette twintig jaar geleden de organisatie op om ongehuwde vrouwen bij te staan tijdens hun zwangerschap. Los van de gevangenisstraf die deze vrouwen boven het hoofd hangt – in Marokko is seks buiten het huwelijk strafbaar – zien zij hun sociale positie teloorgaan en leven ze in angst voor de reactie van hun ouders. Op gepaste afstand en met zorg voor behoud van de anonimiteit van de vrouwen brengt de Franse filmmaker Myriam Bakir op intieme wijze het werk van Mahjouba Edbouche in beeld. Mothers, de eerste documentaire van de Franse filmmaker Bakir, ging op 21 november op IDFA in première. 

De documentaire begint met een fragment waarin Edbouche in discussie gaat met een jongeman die beweert dat de vrouw haar eer – en die van haar familie – moet bewaken. Op een heldere manier en met natuurlijk gezag maakt Edbouche duidelijk dat vrouwen en mannen een gedeelde verantwoordelijkheid hebben als ze besluiten met elkaar naar bed te gaan. Cultuur en mentaliteit, zo stelt de beschermvrouw later, zorgen ervoor dat, ondanks dat vrouwen op carrièregebied veel mogelijkheden hebben, vrouwen en mannen nog steeds niet gelijkwaardig zijn. Volgens Edbouche begeven jonge mensen zich in een spagaat waarin ze zich moeten conformeren aan het Marokkaanse familierecht, de tradities en religie enerzijds en ‘globalisering, internet en smartphones’ anderzijds.  

In haar gevecht tegen ‘sociale hypocrisie’ informeert ze vrouwen over hun rechten, biedt ze onderdak zodat ze niet op straat belanden of worden opgepakt. Ook zorgt ze ervoor dat de vrouwen te eten krijgen, op goede wijze kunnen bevallen, juridische bijstand krijgen en begeleidt ze ze bij het vertrek uit de opvang. Het allerbelangrijkste element is de angst voor de reactie van hun ouders. Die angst is zo groot dat aanstaande moeders soms niet in het belang van het kind kunnen denken. Edbouche en haar collega’s dringen er bij iedere vrouw op aan om toch vooral hun ouders in te lichten, want geen enkele ouder kan haar dochter verstoten. ‘Wat gebeurd is, is gebeurd’ en ‘vergeving helpt het leven door te gaan’ zijn zinsneden die vaak vallen.  

De documentaire van Bakir is ontroerend. We zien Edbouche, een vrouw die trefzeker, zeer stabiel, warm en gedecideerd vrouwen bijstaat in de meest kwetsbare en penibele situatie waarin ze zich kunnen begeven. Ze ontfermt zich samen met haar team over de jonge moeders en hun kinderen. Een van de mooiste citaten, die duidelijk maakt waarom Edbouche haar werk doet, is: ‘Als een vrouw zwanger raakt, het maakt niet uit hoe… er is niet zoiets als een legitieme of illegitieme moeder. Een moeder is een Moeder.’  

Naast IDFA was Mothers ook te zien tijdens PriMed - le Festival de la Méditerranée en images, van 28 november tot 5 december 2020 in Marseille.